Posts tonen met het label familie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label familie. Alle posts tonen

zaterdag 17 april 2021

Zoo Antwerpen: een zeeleeuw, zeldzame huisdieren, een lerend mensje

In de Antwerpse Zoo is altijd wel iets te beleven, ook nu in coronatijden. De gebouwen zijn niet open, dus je kunt nergens naar binnen, maar buiten is er ook merkwaardig leven. Heel druk is het niet, behalve in de speeltuintjes: kinderen speels en dartel alom, en ouders die soms wel dicht bij elkaar zitten: je kunt niet iedereen onder een stolp zetten. De Zoo draait ook nog niet op volle toeren, en hier en daar en elders zijn werken aan de gang. Je kunt je ogen echter wel de kost geven. 

Aan de Egyptische tempel bijvoorbeeld, waar de olifanten thuis zijn. Het gebouw is wel afgesloten, de buitenkant is ook het bekijken waard. Op de voorgevel, van onderen aan de rechterkant, prijkt een Egyptiserende muurschildering: twee slaven laten huisdieren uit, een leeuw alsof het een hond was, en een struisvogel alsof het een braadgans was. Of dit tafereel zich ooit aan een faraonisch hof af heeft gespeeld, betwijfel ik ten zeerste: ofwel waren die oude Egyptenaren fantastische dierentemmers, ofwel hadden de schilders uit de negentiende eeuw een fantastische verbeelding. Maar het ziet er exotisch uit: de negentiende-eeuwers konden ook niet elke avond naar een natuurdocumentaire van Sir David Attenborough kijken, en hun ogen wilden ook wat!

Egyptische slaven aan de wandel met huisdieren

Eventjes verder zitten, liever zwemmen de zeeleeuwen. Je zou zeggen dat ze in hun element zijn, maar eentje kan van water niet genoeg krijgen. Een hydroholic is het! Hij drinkt onophoudelijk van een, zo lijkt het wel, eeuwigdurende  waterstraal. Het zal voor hem meer dan een frisse slok zijn, zoals voor ons een frisse pint: menselijke en dierlijke behoeften lopen soms nogal gelijk, zoogdieren onder elkaar zijn we. Die zeeleeuwen moeten binnenkort uit de Zoo verdwijnen: de dierentuin slaagt er niet in dierenwelzijn, bezoekersbeleving en bescherming van het erfgoed te verenigen. Het niet zo ruime bassin wacht nu op zeehonden. De mannetjes van die zeeleeuwen gaan niet naar de Kaspische, Dode of Rode Zee, maar naar Engeland: daar hebben ze hier of daar wel een plas waar ze kunnen floreren. De vrouwtjes gaan naar Duitsland: niet naar de Schwammelauelsee of de Bodensee, wel naar een of andere Tiergarten.

Zeeleeuw aan de borrel

Interessant voor ouders en grootouders is natuurlijk gade te slaan hoe hun nageslacht zich ontwikkelt en zijn grenzen verlegt, wat die kinderen al durven en kunnen. In onze familie hebben wij daar een prachtexemplaar voor: Vic, 4 jaar, een geboren spring-in-'t-veld, wat zeg ik: iemand die in alles tegelijkertijd zou springen. Hij valt al wel eens op zijn gezichtje, met melktandenverlies als gevolg, of een kin die overvloedig bloedt, of hij wordt op de grond geduwd met daarna de obligate geschaafde knieën. Zoals men in Turnhout zegt: 'Daar zijn ze nog niet mee aan de nief petatte!' Natuurlijk wil het ventje ook te weten komen of een carrière als koorddanser voor hem weggelegd zou zijn, en mama Dieuwertje helpt hem op een evenwichtsparcours. Eerst zeer behoedzaam: ze moet zijn handje vasthouden, en hij kijkt geconcentreerd en in alle ernst naar het dikke touw waarover hij zachtjes vooruit schuifelt.

Met steun, ernst en concentratie

Fase 2: zelfstandig, Vic zoekt met zijn twee handjes steun, schat zijn nabije toekomst en de afstand in, nog steeds vol ernst en concentratie. Hij is gewoonlijk wel een en al beweging, maar hij weet kennelijk toch wat een uitdaging is.

 Vic schat de ernstige uitdaging in

Fase 3: dat moet ik toch kunnen, heeft hij gedacht, houdt alleen met zijn linkerhand het steuntouw vast, en vordert langzaam, waarbij zijn glimlach boekdelen spreekt. Mama is nog altijd waakzaam, want zij kent hem natuurlijk ook!

Een bijna verlossende glimlach

Fase 4: als een volleerde koorddanser, met zijn armen gespreid voor het evenwicht, voorzichtig bijna weer voetje voor voetje naar boven schuivend: Vic heeft de uitdaging overwonnen, dat  beseft hij zelf ook al! Gevallen is hij niet, en hij beloont zichzelf met een brede glimlach en met het idee: 'Dat heb ik toch maar lekker gefikst!

Dat heb ik toch maar lekker gefikst!

Mama en Opa worden daar natuurlijk best blij van. Ondertussen is het toch fenomenaal welke eigenschappen van het leven in die kleine Vic samenkomen: groeien, groter worden, beter willen worden, leren wat je nog niet kunt of kent, uitdagingen aangaan en karakter tonen, alles tot een goed einde brengen, en tevredenheid over het behaalde resultaat. Een klein mensje is Vic nog, maar al wel eentje met heel wat troeven. Voor Opa Toon is het formidabel om dat alles in een korte tijd samengebald te zien: au fond is er hoop voor de mensheid, denk ik dan, want er zijn miljoenen van zulke kleine ukken!!

zaterdag 16 januari 2021

Van Bourgognie: 300 jaar in Turnhout (1720 - 2020)

Ik ben er eigenlijk een paar weken te laat mee, maar ik had onlangs een speciale verjaardag te vieren: de datum waar het om gaat is 29 december 1720, vier dagen na Kerstmis, twee dagen voor Nieuwjaar 1721. Toen is namelijk mijn oudste Turnhoutse voorvader in deze stad getrouwd, en dat is precies 300 jaar geleden. Mijn broer en ik, en nog anderen zijn dus al zo lang Turnhoutenaar! Niet dat je daar een beter mens van wordt, maar Koning Filip kan niet eens zeggen dat de dynastie die hij nu leidt het in België al 200 jaar uitzingt. Take that, Phil and Lizzy!

In het parochieregister staat de naam van mijn voorvader pontificaal in het Latijn gespeld: 'Petrus van Burgundia ex Woensel' wordt hij genoemd. Woensel was in die tijd een dorp vlak bij Eindhoven, nu is het door die stad helemaal opgeslorpt. Zijn bruid is Angelina Theresia Joosten, die dan 29 jaar oud is. Petrus' geboortejaar ken ik niet, maar in 1699 of 1700 zou hij geboren kunnen zijn. De oudste zoon van de Jan uit Woensel was in 1717 al ouder dan 16, en daarom denk ik dat hij in  het eerste jaar van de achttiende eeuw geboren kan zijn, of in het laatste van de zeventiende. In de Woenselse documenten heet hij gewoon Peter, en niet Petrus zoals de Turnhoutse pastoor er in het doopregister van maakte.

De spelling van onze familienaam kent nogal wat varianten: in andere documenten heet Petrus 'Van Bourgoignie, Van Borgoenien, Van Burgonien'. Zo'n 50 jaar geleden hebt in mijn stamboom bij elkaar gezocht, en in totaal heb ik toen 38 verschillende spellingen van mijn naam gevonden. 'Jan Sas' is simpeler, maar diens stamboom, of die van 'Petrus Jansen' is veel en veel moeilijker bij elkaar te sprokkelen. Genealogen zoeken liever naar een zeldzame naam, dat is veel makkelijker. Maar dat terzijde. 

Zo kan Petrus van Burgundia Turnhout gekend hebben: deze ets van Lucas Vorsterman is van 1667, en in de iets meer dan 50 jaar tot 1720 heeft onze stad geen echte bouwwoede gekend.

Veel weet ik niet over Petrus: in 1718 - 19 woonde hij al niet meer in Woensel: hij was waarschijnlijk een immigrant op zoek naar een beter leven (waar horen we dat tegenwoordig nog?), die, net zoals zijn vader zijn geluk elders zocht, in de Zuidelijke Nederlanden. Wanneer hij gestorven is, daarvan weet ik ook niets: hij komt voor het laatst in een parochieregister voor op 11 mei 1751, als peter van zijn tweede kleinzoon Petrus. Zelf had hij maar een zoon: Joannes Baptista van Bourgogne, geboren op 19 november 1728. Die Joannes had acht kinderen, waarvan vier zoons. Drie daarvan hadden samen 24 kinderen: het begin van een nieuwe Bourgondische expansie.

Zijn vader vind ik ook interessant: die komt voor het eerst voor in de 'Lijsten van het Hoofdgeld van Woensel', bij de onvermogenden (1707 - 1708), en zijn naam was toen 'Jan de Fransman'. Na negen jaar (1716) verandert die naam in Jan van Boergoendien, ook al in diverse spellingen. Hij heeft in die tijd zoveel Brabants geleerd dat hij kan uitleggen dat hij wel uit Frankrijk afkomstig is, maar meer precies uit Bourgondië. Op 9 jaar na kan ik dus de oorsprong van mijn naam bepalen, en dat is wel bijzonder. Hij had een zoon die ook Jan heette, en die sterft op 24 februari 1741 als 'Jenneke de Fransman, zonder wettige geboorte na te laten, dog arm. 

De eerste Jan de Fransman was mogelijk een soldaat in een huurlingenleger, die hier is blijven plakken omdat hij het hier beter vond, of omdat hij liever bij zijn vrouw, Hermans zonder voornaam bleef, dan naar het verre Bourgondië terug te keren. Nog een gelukszoeker: rare familie die Van Bourgognies! Nog een geluk dat Theo Francken toen nog uitgevonden moest worden: 't zou anders niet waar geweest zijn!

Een vertegenwoordiger van de 10de generatie in Turnhout, in vol ornaat

Mijn kinderen wonen allemaal in Antwerpen (Borgerhout, Berchem, Het Kiel) en mijn kleinkinderen dus ook. De zoons van mijn broer zijn dan weer honkvaster, en hun kinderen zijn nog te jong om al te emigreren. Mijn naam blijft hier dus nog weel een poosje hangen.

Een grote festiviteit hebben we niet georganiseerd, de burgemeester heeft ons ook niet ontvangen: corona, nietwaar, hij wil zo weinig mogelijk mensen zien. We hebben hem onze verjaardag ook niet laten weten: bescheidenheid is in dit geval een passende deugd. Toch vind ik het een prettige gedachte dat onze familie al 300 jaar in Turnhout woont. Als je naar echte Turnhoutenaars op zoek bent, kan ik er je wel een aantal bezorgen. 

In het telefoonboek van 2016-2017 vind ik de families Van Boergoeniën, Van Bourgognie, Van Bourgonie: dat zijn dus ook nazaten van Petrus van Burgundia, in het Nederlands Peter van Bourgoigne, van Borgoenien, van Burgonien. Prettige toekomst gewenst allemaal! Op de volgende 300 jaar!

zaterdag 14 november 2020

Ravels - Het grave ravenpad - II

Na de appelpartjes van de kleinkinderen snijden we het tweede deel van onze zoektocht naar de witte babyraaf aan. Ik blader eventjes in het gidsje en lees dat Ravels in de 12de eeuw al bekend was als Ravenslo, wat betekent bos (lo) met raven. Daar had ik nooit bij stilgestaan, moet ik eerlijk bekennen. Ooit, lang geleden, heb ik eens heel dom gereageerd op 'Ravels': in Humo stond dat een of ander tv-kanaal 'Ravels Bolero' uit zou zenden, waarop de grijze materie onder mijn schedel de vraag bedacht 'Tiens, hebben ze daar ook een bolero?', waarop ik snel snapte dat ik de klemtoon verkeerd had gelegd, waarop ik in een onbedaarlijke lach schoot om mijn eigen stommiteit, waarop moeder vroeg waarom ik plots in de stille kamer zomaar spontaan begon te lachen, waarop ik het verhaaltje vertelde, waarop we beiden mijn oorspronkelijke lach met tranen en tuiten verlengen. Ravels heeft mij toen zeer gelukkig gemaakt, meer dan 45 jaar geleden.

Maar we gingen onze wandeling dus voortzetten. En dan sta ik meteen voor een schilderij van Gustav Klimt: een deel van het bos staat vol berken, en nu wil het geval dat Klimt nogal wat 'berkenbossen' geschilderd heeft. Ravels weet waarschijnlijk niet hoezeer het met muziek en schilderkunst verbonden is! Er is meer tussen hemel en het dorp dan de Ravelse pier, Horatio! En gelukkig maar.


Naar Gustav Klimt: een berkenbos

't Is weer de beurt aan de kinderen: bij de volgende stop is er een soort van rustbank geconstrueerd in de vorm van een blad. Je kunt daar netjes op gaan zitten, maar kinderen begrijpen dat van de eerste keer veel beter: ze duiken daar meteen op, en nemen zo een groter deel van de oppervlakte in dan wanneer ze zich 'beschaafd' zouden gedragen. En waarom zouden ook, spelen is ook een essentieel onderdeel van beschaving. En het brengt veel meer plezier met zich.

 

Zoals kinderen spelen met een enkel blad (vrij naar Boudewijn de Groot)

We naderen ondertussen de geboorteplaats van Baby Raaf: ten bewijze daarvan hangt aan een paar bomen een witte pluim, die kinderen dan weer moeten zoeken. Tot hun eigen vreugde en competitie, van zo 'daar nog een!' en daar nog een!' Dat die pluimen meer gelijken op die van een volwassen albatros dan op die van een vogeltje dat pas uit het ei gekropen is, kan de pret niet drukken: pluim is pluim en wit is wit!

Een pluim van de Witte Babryraaf

Mil en Nona aandachtig naar het verhaal luisterend

Dan slaat het hongertje weer toe, of de zin in iets lekkers: drie potjes letterkoekjes en 'mopjes' worden gerekruteerd en meteen aangevallen. En dan krijg je 'drie kindertjes netjes op een rij', op gezaagde boomstammen die zich zonder morren als zitmeubeltjes laten gebruiken. En dat levert een ingebeelde driehoek op: ik maak een foto van mijn kleinkinderen,  en Noortje en Dieuwertje van hun kinderen, en terwijl ze dat doen, leg ik mijn twee kinderen op de gevoelige plaat: twee foto's van dezelfde dader, die echter onzichtbaar blijft.

 

Drie kleinkinderen

 

Twee kinderen, twee mama's

We zijn aan het einde: op het laatste bord zijn de drie IJle Prijen en een vijftal zwarte raven al aan het vieren, met vlag en wimpel en geschenken gehaald uit het bos, en ze richten zo een alternatieve babyborrel aan, zoals dat  de laatste jaren nieuwerwets heet: ze zijn bij de tijd, daar op het ravenpad.

Alternatieve babyborrel

Een foto van de Witte Babyraaf mag natuurlijk niet ontbreken: hij ziet eruit alsof hij uit een struisvogelei gekropen is, is bovendien al uitgevlogen, en de grote pluimen die we eventjes geleden zagen hangen, kunnen best van hem zijn. Het diertje moet nog een naam krijgen, want dat vragen de laatste borden ook. Albino ligt te zeer voor de hand, maar we kunnen de beginletters van de drie kleinkinderen nemen: MiNoVi.  Daar kun je toch het leven mee door, en hij suggereert bovendien dat je altijd jong blijft. Wie biedt iets  beters?


 Eind goed, al goed: de Witte Babyraaf, alias MiNoVi

Ravels: Het grave ravenpad - I

In deze periode wordt het ons sterk aangeraden, zijn we zedelijk  verplicht zo weinig mogelijk sociaal contact te hebben. Mijn kinderen, die in Antwerpen wonen, hebben daar iets op gevonden: af en toe komen ze in de Kempen wandelen, in de Ravelse Gewestbossen al twee keer, en dan vragen ze of ik zin heb om mee te komen. Dan vermengen we de generaties wel, maar dat doen we zeer behoedzaam: een opa, twee dochters en drie kleinkinderen vliegen elkaar niet in de armen, we raken elkaar niet aan. Ons devies is typisch Amerikaans: KKK, dat wil zeggen 'Karig Kussen en Knuffelen', waarbij 'karig' betekent 'helemaal niet'.

En we vertrekken voor een amusante wandeling van 2,5 kilometer: 'Het grave ravenpad', een titel à la Suske en Wiske. Alison Luyten heeft een verhaal op kindermaat bedacht: 'De ijle prijen en het witte raafje'. Een prij is in Kempische dialecten een boze of boosaardige vrouw, maar dat valt in dit verhaaltje nogal mee. Hugo de Raaf zal ze - ze zijn met zijn drieën - naar het bijzondere Witte Raafje leiden, maar dat gaat natuurlijk niet zonder slag of stoot. Ze kunnen ook veranderd worden in witte slierten nevel, zodat ze dan ook echt ijl zijn. Op tien haltes wordt het verhaal ontwikkeld, en kunnen de kinderen telkens opdrachten uitvoeren: pret voor het hele gezin: de mama's lezen voor, de kinderen doen wat het bord hen vraagt.

Hier begint de zoektocht: de IJle Prijen rijden op reeën

Een zwarte raaf wijst steeds de goede richting aan

In het verhaal komt ook een IJzeren Zeug voor: het moeten niet altijd vuurspuwende draken zijn; die zijn in een bos overigens te gevaarlijk: er is de laatste jaren al genoeg opgebrand! Die IJzeren Zeug wordt natuurlijk verslagen, en op haar resten mogen de kinderen zich uitleven door er met stokken lustig op los te meppen, onder het motto 'des te meer de 'kleimannen' zich moe maken, des te beter slapen ze, en ze vinden het nog leuk ook!

 

Nona, Vic en Mil geselen de resten van de IJzeren Zeug.

Maar de kindjes krijgen een hongertje: gelukkig weten de mama's dat en die hebben proviand voorzien. Geschilde en in partjes gesneden appels worden uitgedeeld, en de kleintjes beginnen aan een verdiende rustpauze. Dat wordt zitten geblazen: Vic nestelt zich comfortabel in de bolderkar, Mil en Nona hebben het op opa's scootmobiel voorzien. Het valt me steeds op dat ze daar graag in willen zitten: ik wil eventjes zoals opa zijn, verbondenheid met opa zoeken ze, denk ik dan.

Vic in de bolderkar, appels smikkelend

In opa's scootmobiel: Mil met gidsje, stuk appel en een rare snuit

Nona met dromerige blik in dezelfde scootmobiel

We zijn nu halfweg het ravenpad, en de drie scheidsrechtertjes fluiten half time. En ik ook: het vervolg lees je in het tweede deel. Want we zijn nog altijd op zoek naar die witte babyraaf. Het kan nog spannend worden!

woensdag 21 oktober 2020

Taxandria Museum: tijkweverij en een stuk familiegeschiedenis

Een paar dagen geleden heb ik nog eens een bezoek gebracht aan het Taxandria Museum: ik wilde de aanwinsten van de laatste 20 jaar eens gaan bekijken. Een makkelijke opdracht was dat niet: die recent verworven stukken staan over heel het museum verspreid, het wordt dus een zoektocht! En voor iemand die slecht ter been is, wordt dat een opgave: best wat trappen te doen, weinig of geen stoelen om eens eventjes te gaan zitten. Ik kreeg het gevoelen dat het museum te klein is voor alles dat er uitgestald is. Als het van mij afhangt: een grotere behuizing zou niet onwelkom zijn, en je zou een beter overzicht hebben.

Maar desondanks heb ik er wel wat gezien dat mijn interesse weggedragen heeft: onder andere, op de tweede verdieping, een weefgetouw: 'Van wol tot tijk' legt het informatiebordje uit. En dan gaat er bij mij een lichtje branden: een aantal van mijn voorvaders in  de rechte lijn waren tijkwevers. Die tijk diende onder meer als overtrek voor matrassen: in mijn kinderjaren heb ik nog op een matras geslapen die met tijk overtrokken was. Tijk is een grove, stevige en dicht geweven linnen stof: zeer sterk materiaal was het. In het midden van de achttiende eeuw verdienden 2.500 inwoners van onze stad met het spinnen en weven van tijk hun brood. Vrouwen (moeders en dochters) hielden zich bezig met spinnen en spoelen van het vlasgaren, mannen (vaders en zonen) met het weven. Tijk weven was toentertijd de plaatselijk industrie. Maar na 1850 gaat de tijkproductie langzaam maar zeker ten onder: dat lees ik op het verklarende bordje bij het weefgetouw, en dat leert mij ook mijn stamboom. Maar de tijknijverheid wordt vervangen door de papierindustrie.

Weefgetouw voor tijk

Mijn stamboom dus: Norbertus van Bourgognie (1758-1827) was tijkwever, en zo ook Martinus(1785-1827). Mijn betovergrootvader Joannes Baptista (1814-1883) was nog tijkwever toen hij trouwde in 1845, maar later verandert hij van beroep en wordt 'pakdrager', een soort van boodschappen- en leveringenbezorger. Deze drie mannen waren overigens alle drie analfabeet. Mijn  overgrootvader Andreas (1855-1897) was bij zijn huwelijk fabrieksarbeider, maar heeft het toch gebracht tot meestergast bij de Ets. Van Genechten: een meestergast in een drukkerij moet ongetwijfeld gelezen kunnen hebben; hij is de eerste geletterde in mijn voorgeslacht. Overigens ken ik nog zijn roepnaam: mijn grootvader noemde hem  'Vô  Drej', in het meest authentieke BT (Beschaafd Turnhouts). En zo zie je de sociale geschiedenis in je eigen stamboom weerspiegeld.

Tijkwevers, en andere kleine luiden in de negentiende en vroegere eeuwen, waren eerder eng behuisd. Op de foto: een tijkwevershuis in de Molenstraat. Je moet je daarbij voorstellen dat het weefgetouw gewoon in huis stond, wat de ruimte natuurlijk nog meer inperkte!

Op de schoorsteen van hetzelfde huisje: een heks op haar obligate bezemsteel. Maar dat zal wel een twintigste-eeuwse versiering zijn, denk ik. 

En zo ben ik eventjes op reis geweest in het verleden van mijn eigen familie en in de sociaal-industriële geschiedenis van Turnhout. En daardoor ben ik ook overtuigd van wat de goegemeente met veel nostalgie zegt: 'Vroeger was het beter!

zondag 5 april 2020

Zonder en toch met kleinkinderen

Coronacrisis: je mag de deur niet uit, tenzij om eten te gaan kopen. Gaan wandelen mag wel: bij mij is dat scootmobielen, en dan geraak je vanzelf een eind verder. Zomaar autorijden kun je beter ook niet doen: alleen echt noodzakelijke verplaatsingen zijn toegestaan. Naar mijn kleinkinderen rijden, die allemaal in Antwerpen wonen, is ten eerste al verboden, en ten tweede mag je geen generaties vermengen: diep is dus de eenzaamheid, woehoe!


Nona, een week voor Corona

Op de woensdagochtend van de eerste week lock down krijg ik om drie over negen telefoon van Nona, mijn oudste kleindochter: vijf en een half is ze. Ze denkt aan opa, die wil ze nog wel eens horen. Ik pluk een tekening van de computer en wil die haar sturen, maar ze is te klein: de moeite niet. Teken dan zelf iets, zegt mijn Noortje, Nona's mama. En zo gebeurt: maar eerst stiften gaan kopen, en daarna kleurpotloden. En ik konterfeit een groot huis, met een vijvertje ervoor, een reiger in de vijver, en een meisje dat met een hondje naar huis loopt.

Daarop  antwoordt Nona met een zelfgemaakte tekening: ze ziet me zwemmend in de blauwe zee, duidelijk een zwembril op, want grote ronde 'glazen'. Rechts boven schijnt de zon zoals dat hoort, links boven grote regenwolken waar immense regendruppels uitvallen, een vliegende vis is evenmin aan haar fantasie ontsnapt, en de zon op de regen tovert een regenboog te voorschijn. Kniesoor die vindt dat er iets niet klopt. Mij noemt ze 'Opa Noot', dat vindt ze leuk: die domme opa's toch! (Zo had ik mezelf genoemd in mijn tekening voor haar.) Quarantaine belet ons niet vrolijk contact met elkaar te hebben, tot blijdschap van mezelf, Nona en haar ouders.


Opa Noot zwemmend

De andere kleinkinderen hebben natuurlijk ook recht op tekeningen of ingekleurde tekenplaten: die kun je gemakkelijk van het internet plukken. Mil krijgt ingekleurde Bumba's, met verkeerde kleuren, Chinese namen (Bing Bong Woe Lie en zijn broer Bing Bong Wie Loe) en andere verzinsels die niet in het verhaal kloppen, (weer die domme opa toch!), en natuurlijk komt er weer een eigen werk van Mil terug: de jonge ingenieur in spe zoekt het in de robotica: een metalen menselijke figuur ontspruit uit zijn verbeelding, drie rode harten maken een en ander gevoelig, en de tekst is overrompelend: Dieuwertje heeft gevraagd wat Mil nog wilde schrijven, heeft dat dan voorgeschreven en kleinzoon lief heeft de hoofdletters foutloos gekopieerd! Alweer vrolijk contact, tot blijdschap van mezelf, Mil en zijn ouders!


 Liefhebbende robot


Mil, 5 april 2020

Als alleenstaande ben je dezer dagen echt wel alleen, en na drie weken begint dat te wegen. Maar een mens zoekt andere wegen en manieren van contact. Tekeningen maken en kleurplaten inkleuren zou je nog bezigheidstherapie kunnen noemen, maar het is veel meer dan dat: het is vooral een warme dialoog waarmee we uitdrukken dat we elkaar graag zien. Zonder corona hadden we dat niet bedacht! Wat zei die filosoof weer? Elk nadeel heb se voordeel! Kijk eens aan!

woensdag 10 juli 2019

Houffalize: kindervreugd (foto's)

Natuurlijk is zo'n familieweekend een feest voor de kinderen: zij voelen best goed dat het hier in Houffalize anders is dan anders. Opa is erbij, neefjes en nichtjes allemaal samen, ze krijgen te maken met zes ouders in plaats van twee, ze zitten samen aan tafel, ze eten zonder het strikte toezicht van thuis, en zo kan Mil ostentatief een spaghettisliert in zijn mond laten glijden, terwijl Nona dat eerder wantrouwig aanziet, denkend 'Jongen, zo doe je dat niet!'


De spaghettisliert


Moeder en dochter ingelijst

Echt een sensatie voor kinderen is de speeltuin 'Houtopia': je bent geneigd dat op zijn Nederlands uit te spreken, zoals Turnhout, Meerhout, Minderhout, te meer daar alle speeltuigen van hout zijn, maar die 'hou' van Houtopia verwijst natuurlijk naar Houffalize. Je kunt van Franstaligen niet verwachten dat ze een woordspeling op 'utopia' maken met een Nederlands woord ervoor. Een mooie, moderne speeltuin is het alleszins: een grote glijbaan is er - die is niet in hout - met houten constructies in de buurt, waarop naar kinderhartenlust kan geklommen en geklauterd worden.


Houten klauterdorp met glijbaan


De glijbaan, die in feite nogal traag ging, wat voor de veiligheid nog het best was.


Noortje met Nona naar de top

In ons huurhuisje hebben we wat bijna alle kinderen het leukst vinden: een zwembad. Ze moeten wel een zwemband hebben, want het is nogal diep, maar dan kunnen ze springen en in 't water ravotten dat het een lieve lust is. Vaders helpen en bewaken ze, en spelen met ze, en groeien zo uit tot goden die alles kunnen en voor hun kinderen willen doen. De puberteit is nog ver, en al maar goed.


Mil met zwemband


Vic beleeft de pret van zijn leventje, dank zij papa

We kijken tenslotte met zijn elven op een schitterend weekend terug. En we hopen op een herhaling in juli 2020!

maandag 8 juli 2019

Houffalize: het exploot!

Verleden jaar, tijdens mijn verjaardagscadeau, dat wil zeggen een weekeinde in de Ardennen met kinderen en kleinkinderen, hebben we op het hoogste punt van België gestaan: 694 m hoog. Je kunt dan nog via een trapje een platform bereiken, en dan sta je 700 m boven de zeespiegel: de lucht werd daar nog net niet ijdel, de temperatuur zakte ook niet merkbaar, maar van mij en mijn clangenoten kan toch gezegd worden dat we het gevaar en de onverwachte uitdagingen niet schuwen.

Zo ook weer dit jaar: plaats van gebeuren is Houffalize, in de vallei van de Ourthe Orientale: klein stadje (in Vlaanderen heet dat een dorp) dat in het Ardennenoffensief best veel te lijden heeft gehad, maar dat is voor een andere aflevering. Ook mooie natuur, bossen, heuvelachtig terrein (in Vlaanderen heet dat bijna 'bergen'), mooie wolkenformaties, prachtige wandelingen.


Schapenwolken, of cirrocumulus, vrijdag 5.8 om 18.20 uur

Maar deze bijna poëtische zachtheid kan ons niet blijven boeien: gewandeld moet er worden, vooral door de ms-patiënt die met een scootmobiel aan de esbattementen zal deelnemen. Vlak bij ons vakantiehuis vertrekt de  'Promenade Roche Plate': dat is een mogelijkheid, misschien niet zo heel makkelijk zegt Noortje die de wandeling al twee keer gepresteerd heeft, maar waarschijnlijk niet onoverkomelijk.


Vertrekpunt van ons tochtje

'Piétons uniquement': koppige betweters die we zijn zullen we eens wat laten zien. En ja, in het bos ligt het wegdek aan mijn linkerkant veel hoger, zodat ik aan mijn rechterkant makkelijk naar beneden kan glijden: niet aan te raden speeltuin wordt dat hier, een schuinsrijder ben ik hier. Maar assistentie is nooit veraf, af en toe stap ik uit zodat de scootmobiel in zijn laagste snelheid makkelijker in bedwang te houden  is: ons kleine Ardennenoffensief  verdraagt na 75 jaar niet alsnog een slachtoffer meer. Maar 'we shall overcome, vandaag nog, niet 'some day': ons optimisme lijdt geen uitstel!



Links wat hoger, rechts wat lager!

En we vorderen, zonder ongelukken, daar kunnen we later nog altijd op rekenen! Soms heb je op natuurwandelingen zo van die poortjes die geen poortjes zijn, zigzagpassages zal ik ze noemen, waar je hier zelfs met geen fiets voorbij kunt. Ze dienen ervoor om motoren, brommers en natuurvreemd geluid producerend vervoer te weren, en daar kan ik inkomen, maar een bescheiden en timide rolstoel komt er ook niet voorbij. Bovendien ligt naast voornoemde hindernis een weiland met prikkeldraad onder stroom, 'stroompje eigenlijk, niet erg sterk', maar daar staan we dan. Ik stijg weer uit mijn kunstmatig ros - ik heb wat afgelopen tijdens die wandeling! - de prikkeldraad wordt tweemaal omhoog gehouden en dan zitten we weer op het juiste pad. Ik loop zelf nog eventjes verder, want ik heb er de smaak van te pakken, en we zetten onze barre voetreis met goede moed verder, iets voorbij de passage nog een voorbeeld van echt Belgisch surrealisme aanschouwend.


Voorbij (voor ons) de zigzagpassage: verboden voor motoren en fietsers. Volgens mij heeft Magritte himself dat bord tegen die eik gespijkerd. Vanuit de andere richting weet je van niets!

Volgt nu een makkelijker deel: hoewel, ik rijd op een wortel die te veel boven het wegdek uitsteekt, val met scootmobiel en al rechts opzij, en houd er sporen van de prikkeldraad aan mijn rechterbovenarm aan over!


Resultaat van mijn Ardennenoffensief!

Dan begeven we ons naar het toppunt van de wandeling, maar dat weten we nog niet, vijf minuten later wel: een betonnen bruggetje over de oostelijke Ourthe, waar hij samenvloeit met een ander riviertje waarvan de naam mij nu gelukkig ontsnapt. Vijf treden brengen je weer naar horizontale en begane grond: ik heb een idee, zoon en schoonzonen voeren dat uit, dat wil zeggen het voorwiel telkens een trede hoger tillen, en zo kunnen we weer verder!


Mijn scootmobiel,


terecht glimmend van trots!

En nu zijn we nu zo in Houffalize. We hebben een exploot volbracht dat in ms-kringen zijns gelijken niet kent: schaars zijn de personen met ms die deze wandeling op hun palmares kunnen schrijven. Een homerische, heroïsche, epische strijd heeft mijn familie geleverd, wat mij tot het besluit bracht: 'Met deze familie kun je naar de oorlog!' We verslaan de tegenstand, maar maken geen slachtoffers! Wat een geruststelling, wat een vreugde in vredestijd!

Uiteindelijk zijn we niet naar de plaatselijke VVV gegaan om te melden dat 'Piétons uniquement' vanaf nu niet meer klopt. Leek ons toch verstandiger.

maandag 6 mei 2019

Twee regenbogen

Mijn oudste kleinzoon - oudste: hij is nog net geen vijf jaar - heeft nieuwe kleurpotloden gekregen: 'funtastic' heten die op de verpakking. Maar hij ziet al de kleuren en noemt ze regenboogpotloden: wie zal iets inbrengen tegen de associatieve logica van een kind? En hij doet wat verwacht kan worden: een regenboog tekenen. Jonge kunstenaar aan het werk: rechtsboven een mooie gele zon, een veelkleurige regenboog, met kleuren niet helemaal in de juiste volgorde - maar een kniesoor die daarom maalt. Een menselijke figuur loopt onder de regenboog door, als ware dat een triomfboog, een hoogst eigenaardige mens trouwens. Gele ledematen, het is een indiaan! Blauw lichaam: het is een smurf! Bruin hoofd: een Belg van vreemde afkomst.  Een brede mond heeft hij, daarboven twee ogen en daarnaast dan een joekel van een neus: de waarneming is correct, de weergave doet in het allerbeste geval aan Picasso denken! Of dacht Mil in zijn argeloosheid dat de Denisovamens of de Neanderthaler er zo uitgezien moet hebben? Zelf vind ik dat eerder onwaarschijnlijk, zo niet onmogelijk. Maar, tot besluit, een mooie, leuke tekening is het alleszins, want ze is van Mil, mijn kleinzoon! Objectiever kan ik echt niet zijn!


Mil de Munnynck, Wit landschap met regenboog

Mils 'Wit landschap met regenboog' deed me onmiddellijk denken aan Kunstenfestival Watou 2018, waar ik ook een artistieke regenboog heb gezien. Van de Duitser Franz Schmidt (°1980) was die: de volgorde van de kleuren is ook eerder fantastisch, en de boog zelf is maar de helft van wat hij hoort te zijn. Maar netjes binnen de lijntjes blijft Schmidt wel. Dat is Mil nu met veel overgave en tongpuntje buiten aan het leren, zijn motoriek van handen en armen onder controle te houden. Het lukt hem al aardig, letterlijk dan, want figuurlijk binnen de lijntjes blijven dat heeft hij nog niet onder de knie. Hoe zou hij ook, hij kent nog lang niet alle lijntjes die hij over een aantal jaren wordt geacht niet te overschrijden: iemand beschaven (opvoeden noemen we dat) is een gestaag werk van lange adem. Dat gold trouwens ook voor Franz Schmidt, en kijk eens wat dat opgeleverd heeft. Dat werk van Schmidt heet trouwens 'Somewhere'. 'Over the rainbow' denk je er dan bij. En voorbij de regenboog zie je dan groene bomen, rode rozen, blauwe hemels en witte wolken, een wondermooie wereld. Dat zegt Mil met zijn tekening ook: blij, optimistisch en onschuldig is die, zoals die van een kleuter hoort te zijn. 'Optimism' is dan nog geen 'moral duty', het is gewoon de enige manier van zijn, het paradijs! En ook leuk voor de grootouders.


Franz Schmidt, Somewhere


Mil en Vic, zijn kleine broertje, aan de maaltijd

** Over de ogen en de neus: een trouwe correspondent ziet in die joekelige neus eerder een oor, wat veel logischer is. Niet elke recensent is even onderlegd.